« هوش فرهنگی »

نویسنده: دیوید توماس و كر اینكسن

مترجم: دکتر ناصر میر سپاسی، دکتر احمد ودادی، مهندس اعظم دشتی

ناشر: انتشارات میثاق همكاران

تاریخ چاپ: تابستان 1387

تعداد صفحات: 226

قیمت: 45000 ریال

خلاصه:
فهرست
1- آیا شما یک مدیر جهانی هستید؟
2- فرهنگ چیست؟
3- رهایی از سلطه فرهنگ خودی
4- پرورش هوش فرهنگی
5- تصمیم گیری میان فرهنگی
6- ارتباطات و مذاکرات بین فرهنگهای مختلف
7- رهبری در میان فرهنگها
8- تیم های چند فرهنگی
9- مدیریت مشاغل بین الملل
نتیجه گیری
واژه نامه
نمایه فارسی


یادداشت ناشر

نقش كسب‌ و كار در ابعاد و سطوح گوناگون از كوچكترین جزء تا سطوح بین‌الملل در جهان معاصر از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.
هوش فرهنگی، شیوه‌ای از اندیشیدن و عمل را به مدیران و... آموزش می‌دهد به‌طوری كه آنان بتوانند در هر بستر فرهنگی به طرز اثربخش‌تری عمل كنند. نویسندگان این كتاب نشان می‌دهند كه بهتر است بجای تهیه فهرستی از ویژگی‌های خاص هر فرهنگ، مهارتی را بیاموزیم كه موفقیت ما را در هر فرهنگ تضمین كند.
كتاب هوش فرهنگی چگونگی بكارگیری مهارتهای انسانی و جهانی را برای مدیران و... در دنیای كسب‌وكار مورد بررسی قرار می‌دهد. به بیان دیگر راز اثربخشی در محیط های كسب‌وكار، با توجه به تنوع فرهنگی را نمایان می‌سازد.
كاربرد این كتاب طیف گسترده‌ای از مدیران عامل، اعضاء هیئت مدیره شركتها و سازمانها، كارآفرینان، كارشناسان، فروشندگان، صادركنندگان، واردكنندگان و... را در بر می‌گیرد. نویسندگان با مثالهای متنوع و ساده چگونگی درك هوش فرهنگی در محیط‌های چندفرهنگی جهان معاصر را بدون در نظر گرفتن و توجه به كشور یا كشورهای خاصی به خواننده ارائه می‌دهند. البته هوش فرهنگی نیاز به تمرین و دقت‌عمل دارد.
دیوید توماس و كر اینكسن هدف از نوشتن این كتاب را انعكاس تفاوت‌های فرهنگی موجود میان انسانها در سراسر جهان و یاری رساندن به افرادی كه به نوعی در كسب‌وكارهای مختلف در ابعاد متفاوت نقش‌آفرینی می‌كنند می‌دانند.
با خواندن این كتاب ، مدیران و... بیشتر خواهند دانست، دقیق‌تر خواهند بود و ماهرانه‌تر عمل خواهند كرد.
باید به یاد داشت هوش فرهنگی، كلید شایستگی مدیریت، در قرن بیست‌ویكم خواهد بود ؛ همچنین هوشمندی فرهنگی یعنی توانایی كنار آمدن مؤثر با افرادی با پیشینه فرهنگی متفاوت.
انتشارات میثاق همكاران از حمایت‌های بی‌دریغ مدیر مركز پژوهشی توسعه‌ مدیریت، جناب آقای دكتر محمدعلی مهدوی، به‌خاطر فراهم كردن بستر مناسب برای چاپ این كتاب، كمال تشكر را دارد. بدون شك، بدون حمایت و راهنمایی ایشان این كتاب منتشر نمی‌شد. از همه‌ دست‌اندركاران فرایند چاپ، به‌ویژه مترجمان محترم، تشكر می‌كنیم. در انتظار پیشنهاد، نقد و همیاری اندیشمندان، اساتید، مدیران و... این مرز و بوم هستیم.


مقدمه مؤلفان

زمانی که در وانکوور طرح مقدماتی کتاب را ترسیم می‌کردیم می‌توانستیم به خوبی فشارهای ناشی از جهانی‌سازی و نیروهایی شکل‌دهنده دنیای کسب و کار را احساس کنیم. بک روز تصمیم گرفتیم نوشتن را موقتا رها کرده و گشتی در اطراف سد پارک استنلی بزنیم. "واحه‌ای آرامش در غوعای شهر"! در آن جا ما به ندرت زبان یا گویش انگلیسی می‌شنیدیم. اکثر ساکنین و مسافرین آنجا به زبانهای کانتونی، منداری (شاخه‌ای از زبان چینی)، فرانسوی، روسی و ... صحبت می‌کردند. برخی زبانها و لهجه‌ها نیز کاملا ناآشنا بودند. گوناگونی فرهنگ‌هایی که در آن فاصله کوتاه با آن برخورد نمودیم برای ما شگفت‌آور بود. البته کمی شگفت‌آور چون از قبل می‌دانستیم الگوهای مهاجرت متناسب با سرعت تغییرات سیاسی و اقتصادی دنیا عوض شده است.
پیشرفت تکنولوژی اطلاعات در سطح دنیا موانع مکان و زمان را تا حدودی بی‌معنا ساخته است. اغلب بخش‌های این کتاب توسط محققانی تهیه شده است که 12000 کیلومتر دور از هم زندگی می‌کنند. ولی از طریق پست الکترونیک همکاری بسیار نزدیکی با یكدیگر دارند.
برای اهالی کسب و کار جهانی‌سازی به معنای نیاز روزافزون به ارتباط و اندرکنش با اهالی سایر فرهنگ‌ها است. مهارتهای انسانی برای کار در محیط‌های چند فرهنگی بسیار اهمیت یافته، زیرا از یک طرف مدیریت اثربخش افراد راز اثربخشی سازمانی است و از طرف دیگر محیط‌های سازمانی به شکل رو به تزایدی چندفرهنگی شده‌اند. کتاب حاضر این بحث را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان در مواجهه با افرادی با پیشینه‌ی فرهنگی متفاوت اثربخشی بیشتری داشت و مهارتهای جهانی و انسانی ضروری برای مدیران قرن بیست و یکم را کسب نمود.
مطالعه این اثر برای کسانی مفید خواهد بود که به مسافرت و ماموریت‌های خارج از کشور می‌روند یا در وطن خویش زندگی می‌کنند اما با اهالی سایر فرهنگ‌ها ارتباط کاری نزدیک دارند. هدف این کتاب رشد هوش فرهنگی مخاطبین است آن هم نه فقط به منظور حفظ بقا و فائق آمدن بر اضطراب‌ها و مشکلات دنیای جدید، که برای کسب اطمینان و آرامش لازم برای نیل به اهداف و در آغوش کشیدن شاهد پیروزی.
امروزه عرصه‌های مختلف زندگی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، تربیتی و تفریحی... دستخوش دگرگونی‌های گسترده شده‌است، اما نقطه تاکید ما دنیای چندفرهنگی کسب و کار است. به همین دلیل خواننده خود را مدیر خطاب می‌کنیم -گرچه می‌توانستیم از عباراتی نظیر "اهالی کسب و کار ‌نیز استفاده کنیم. در این‌جا مدیر فقط به معنی کسانی نیست که پست یا مسئولیت مدیریت را به عهده دارند بلکه تمام کسانی را شامل می‌شود که به نحوی در یک فعالیت تجاری یا تولیدی درگیر هستند: اعم از کارآفرینان، فروشندگان، تکنسین‌ها و کارکنان صف و ستاد.
این نوشته با سایر کتاب‌‌هایی که در زمینه "مدیریت فرافرهنگی" یا "کسب و کار در کشورهای دیگر" به رشته تحریر در آمده کمی متفاوت است. چون این کتاب به هیچ کشور خاصی تاکید ندارد و به دنبال تدوین فهرستی از عادات، آداب و رسوم مردم این کشور یا آن کشور نبوده‌ است. ما تلاش داریم به شما راهی بیاموزیم که در هر کشور و فرهنگی راهگشا باشد. این اثر دانشگاهی نیست و با پرهیز از بکارگیری کلمات پیچیده و دشوار سعی نموده است مفاهیم مهم را در قالبی ساده و قابل درک برای مخاطبین خود ارائه نماید اما بر مبنای سالها مطالعه و تحقیقات شبه دانشگاهی نگاشته شده است. هر فصلی شامل چندین مطالعه موردی در مورد رفتار در "چینش‌های مختلف فرهنگی" است.
ابن اثر ادعای حل تمامی مشکلات کسب و کار را ندارد. اما معتقد است با مطالعه و کاربست مفاهیم تبیین شده، می‌توان هسته اصلی شایستگی‌های لازم برای کسب و کار در جهان امروز را ایجاد نمود.
هوش فرهنگی مفهوم جدیدی است، گرچه بر مبنای مفاهیم از پیش دانسته بنا نهاده شده است: ضریب هوش منطقی (IQ)، هوش هیجانی (EQ) که ایده اصلی آن چگونگی کنترل احساسات و هیجانات آدمی است و هوش فرهنگی (‍‍CQ) که به توان اندرکنش سازنده و اثربخش در محیط‌های چندفرهنگی اشاره دارد.
مفهوم هوش فرهنگی ساده است اما رشد و ارتقا آن به زمان و تلاش زیادی احتیاج دارد. اگر کار از سطوح پایین هوش فرهنگی آغاز شود سالها مطالعه، مشاهده، بررسی نتایج رفتار و تجربه در پیش خواهد بود تا به عملکردی ماهرانه، پیچیده و موثر بیانجامد.
هوش فرهنگی در حین تجربیات عملی و به تدریج رشد می‌یابد. ولی در پی رشد و ارتقا آن فواید بسیاری نهفته است. از این گذشته مطالعه فرهنگ‌های مختلف جذابیت خاصی دارد و یادگیری آن‌ها بسیار لذت‌بخش است. این کتاب می‌تواند نقطه آغازی باشد بر این سفر دل‌انگیز و به یادماندنی!
چهار فصل آغازین کتاب به تبیین اصول هوش فرهنگی می‌پردازد. فصل یک نشان می دهد چگونه فقر هوش فرهنگی، کسب و کار را نابود می کند. مسئله با روشهای جاری آدرس دهی مقولات فرافرهنگی مورد بررسی قرار می گیرد و کسب هوش فرهنگی رویکردی برای رشد و افزایش بهر‌ه‌وری تشخیص داده می شود.
سه فصل بعدی به تمرین اصول هوش فرهنگی اختصاص دارد و نشان می دهد چگونه می توان به بهترین نحو بدان دست یافت. فصل دو به درک تفاوت‌های فرهنگی و چگونگی انعکاس آن در رفتار انسانها کمک می‌کند. فصل سه شما را یاری می‌رساند تا فرضیات خود را راجع به اینکه مردم چگونه "باید" رفتار کنند کنار نهید، دقت عمل را تمرین کنید و گنجینه‌ای از مهارتهای رفتاری جهت استفاده در محیط‌های چندفرهنگی را گرد هم ‌آورید. در فصل چهار می‌آموزید چگونه آگاهی، دقت عمل و مهارتهای رفتاری خویش را به کار بندید و هوش فرهنگی عملی خود را توسعه دهید.
پیام این فصول این است که درک فرهنگی امکانپذیر است اگر شما مبانی اولیه را بیاموزید و با "دقت عمل سعی کنید رفتار خویش را از بعد فرهنگی اصلاح نمایید. در آن صورت شما می‌توانید در بسیاری از محیط‌های چندفرهنگی موثر عمل کنید. از این گذشته این تجارب برای شما فواید زیادی در بر خواهد داشت.
پنج فصل بعدی اصول هوش فرهنگی را در چند چالش مدیریتی معمولی بکار می‌گیرد. با کاربست این اصول شما می‌توانید بهتر تصمیم‌ بگیرید(فصل5). ارتباط برقرار نمائید و مذاکره کنید(فصل6) و افرادی را که از نظر فرهنگی با شما متفاوت هستند رهبری کنید و برانگیزانید(فصل7) و همکاری، طراحی و مدیریت تیم های چندفرهنگی(فصل8) یا مدیریت مشاغل بین‌المللی را بر عهده بگیرید(فصل9). فصل آخر مروری است بر نکات مهم آموزشی و بیان راهكار بکارگیری موثر آنها. در نهایت نیز کتابنامه‌ای تدوین نموده‌ایم برای کسانی که می خواهند درک عمیق‌تری از مفاهیم این کتاب داشته باشند.
در زمان نوشتن این کتاب ما همیشه زمینه فرهنگی خویش را مد نظر قرار داده‌ایم (کر اسکاتلندی است او در نیوزیلند زندگی و کار می‌کند. دیو شهروند نیوزیلند محسوب می شود اما در آمریکا به دنیا آمده و تحصیل نموده است و هم اکنون نیز در کانادا زندگی می کند.) هر دوی ما تجارب بین‌المللی گسترده‌ای داریم و حداقل در 10 کشور مختلف دنیا تجربه کار و زندگی اندوخته‌ایم با این حال می‌دانیم که زمینه‌های فرهنگی ما اثر خاصی بر نوشته‌های ما می‌گذارد. با اینکه ما در این خصوص بسیار حساس عمل نموده‌ایم ولی خوشحال می‌شویم خوانندگانی که فکر می کنند از دید فرهنگ آنها ما نکاتی را رعایت نکرده ایم یا بعضی موارد را بد تعبیر نموده‌ایم، موضوع را به ما گوشزد کنند.
هدف ما نوشتن کتابی بود که منعکس‌کننده تفاوت‌های فرهنگی موجود بین انسانها باشد و کمک کنیم اهالی کسب و کار در هر جای دنیا که هستند در برخورد با دیگران بیشتر بدانند، دقیق‌تر باشند و ماهرانه‌تر عمل کنند.
ما مطمئنیم که رشد گسترده هوش فرهنگی بهره‌وری را در جهان کسب و کار افزایش می دهد و دنیا را به محیطی شاد‌تر و پرنشاط‌تر تبدیل می‌کند